دستگاه ساکشن و عیب یابی دستگاه ساکشن
1396/09/07

 
دستگاه ساکشن


دستگاه ساکشن
) (Suctionیا وکیوم پمپ ) (Vacuum Pumpدستگاهی است که توسط
پمپ مکش و با ایجاد خلاء ، باعث بوجود آمدن فشار منفی می شود و هوا و مایعات را به
درون می
کشد.
این وسیله با آسپیراسیون ترشحات از داخل بینی و حلق باعث باز شدن راه های تنفسی م
ی شود، این دستگاه همچنین برای خارج کردن ترشحات و خونابه ها حاصل شده در حین عمل
جراحی از داخل شکم ویا در ناژ آبسه بیماران ونیز هرجا که حجم مایعات خارج شده از بدن بی
مار بالا باشد
)جهت دید بهتر جراح(کاربرد دارد. به همین دلیل این وسیله از آلوده ترین تجهی
زات مورد استفاده در مراکز درمانی است
.
دستگاه ساکشن می تواند به طور متحرک و یا ثابت به سقف یا دیوار اطاق عمل نصب
شود
.
این دستگاه یکی از وسایل ضروری اتاق عمل بوده و در هر اتاق عمل حداقل باید ۲منبع
ساکشن ، یکی برای متخصص بیهوشی و دیگری برای عمل جراحی وجود داشته باشد
.
ترکیب جاری دو یا چند منبع ساکشن برای استفاده توسط دو تیم جراحی مناسب است. در
مورد نوع اخیر دستگاه ساکشن عبارت از یک پمپ مرکزی خواهد بودکه ازطریق لوله هایی به
اطاق های مختلف راه دارد این دستگاه لازم است که علاوه بر اتاق عمل در اتاق بیهوشی ،
اتاق بهبودی ، بخش مراقبت های ویژه و سایر بخش ها نیز وجود داشته باشد
.
تکنیک های مختلفی برای انجام عمل ساکشن وجود دارد :
از جمله عمل جاروب کردن هوا )سیستم مکانیکی( ، یونیزه کردن )سیستم الکترومغناطیس
ی
( ، استفاده از لیزر و … .
ساکشن های مختلف با توجه به تکنولوژی متفاوت و بسته به نوع کارآیی در جهان تولید می
شود
. یکی از انواع ساکشن ها ، ساکشن های پزشکی است.
کانال آموزش تجهیزات پزشکیجهاددانشگاهیعلوم پزشکی تهران


از آنجایی که عمل جراحی مختلف به قدرت مکندگی متفاوتی نیاز دارند برای مثال در عمل
جراحی مغز به قدرت مکندگی کمتری نیاز دارد بنابراین در روی دستگاه های ساکشن دریچه ای
تعبیه شده است که با باز و بسته کردن آن می توان میزان مکندگی این دستگاه ها را کم و زی
اد نمود
.
در یکی از دو محفظه جمع آوری ساکشن)محفظه ای که به مکش موتور نزدیکتر است(، یک
چوب پنبه مانند وجود دارد
. این برای اینست که به محض بالا آمدن محتویات محفظه، درب
ورودی محفظه بسته شود تا محتویات به موتور نرسد و موجب خرابی موتور نشود
.
مقدار فشار مورد نیاز برای مکش در ساکشن های مختلف بر حسب نوعشان متفاوت است
اما به طور معمول برای ساکشن هایی با موتور الکتریکی حدود
-۷۰۰میلیمتر جیوه می باشد .
انواع ساکشن:
1
نوع ثابت یا سانترال: در دو نوع دارای مخزن یک بار مصرف و مخزن چند بار مصرف
2پرتابل )قابل جابجایی(: لوله های رابط و کاتترها و مخزن آن یک بار مصرفند.
اجزاء تشکیل دهنده دستگاه:
1موتور الکتریکی : به حرکت در آوردن پمپ وکیومی
2مولد فشار منفی
3مخزن جمع آوری مایعات
4فیلترهای تصفیه
5مانومتر
6اتصالات انتقال دهنده مایعات و فشار منفی: لوله های لاستیکی دستگاه ساکشن اطاق عمل
باید از جنس ضد جرقه باشند
.
قسمت های مختلف ساکشن پرتابل :
1
موتور
2گیج وکیوم )نمایش میزان فشار دستگاه( و پمپ وکیوم
کانال آموزش تجهیزات پزشکیجهاددانشگاهیعلوم پزشکی تهران

3شیشه های ساکشن )مخازن( و لوله های رابط
4پیچ های تنظیم کننده ساکشن )تنظیم میزان مکش(
موارد استفاده از ساکشن:
برداشتن سریع محلول های شستشو از ناحیه زخم
خالی کردن حفرات آبسه
گرفتن تومور در طول برداشتن آن
تمیز و خشک نگه داشتن زخم برای مشخص شدن محل خونریزی
مکیدن بافت های نکروتیک و صدمه دیده مغزی یا تومورهای نرم مغزی
تخلیه کردن مایع مغزی نخاعی از بطن یا فضای زیر سخت شامه
کمپرس کردن رگ خونریزی دهنده
انتقال جرقه الکتروکوتر به ناحیه خونریزی و کشیدن دودهای حاصل از کوتریزاسیون
تقسیم بندی ساکشن
های پزشکی از نظر میزان خلاء نسبی )فشار منفی(:
1
خلاء بالا ))) :P>60Kpa (High Vacuumاستفاده دربخش های متفاوت مراکز درمانی
وابسته
2خلاء متوسط ) :(P>20kpaاستفاده در مطب های پزشکی
3خلاء پایین)(P<۲۰
کانال آموزش تجهیزات پزشکیجهاددانشگاهیعلوم پزشکی تهران

سر ساکشن :)Suction Tipدارای یک سوپاپ انگشتی برای کنترل قدرت مکش و با بلند
ی ۶یا ۸اینچ
(
سر ساکشن را به لوله های استریلی که یک بار مصرف هستند وصل می کنند ؛ آنگاه
دستگاه ساکشن را روشن می کنند تا خون و مایعات ساکشن شوند
. می توان بر اساس محل
جراحی و سلیقه جراح از سر ساکشن های مختلفی استفاده نمود
.
انواع سر ساکشن ها:
: Adson 1
برای تخلیه کردن محل جراحی از خون و مایعات و جلوگیری از تجمع آنها در جراحی های کرانی
وتومی
:Frazier 2
برای جمع آوری مقادیر کم مایعات تجمع یافته مورد استفاده قرار می گیرد ، مانند جراحی های
پلاستیک یا جراحی های عروق محیطی،در انواع مستقیم یا دارای انحنا ، کوتاه یا بلند و فلزی ی
ا یک
بار مصرف موجود است.
:poole 3
برای جمع آوری آسیت یا مایعات شستشو دهنده از داخل حفره شکم یا قفسه سینه مورد
استفاده قرار می گیرد
. در انواع مستقیم یا دارای انحنا ، فلزی یا یک بار مصرف موجودند.
:Yankauer 4
برای مکش مایعات در جراحی های دهانی ، شکمی و قفسه سینه مورد استفاده قرار میگیرد.
در انواع فلزی یا یک بار مصرف ، با سوپاپ یا بدون سوپاپ کنترل مکش و در سایزهای
اطفال و بزرگسالان موجود است
.
مزایا و معایب دستگاه های ساکشن مختلف:
1
ساکشن دوار روغنی: به دلیل ایجاد بخارات روغنی در فضای بیمارستان از نظر پزشکی
منسوخ اعلام شده است ولی قدرت موتور بالایی دارد
.
کانال آموزش تجهیزات پزشکیجهاددانشگاهیعلوم پزشکی تهران

2ساکشن دیافراگمی )نوسانی(: در چرخه تولید هستند اما به دلیل سرعت و ظرفیت مکش
پایین در عمل
های جراحی حساس و سنگین به کار نمی رود.
3
ساکشن های سیلندر و پیستونی: در دو نوع دور بالا و پایین تولید می شود که بهترین
و مدرن
ترین نوع ساکشن های تولیدی کشورهای پیشرفته هستند و معروف به ساکشن های
خشک است
.
نکات مهم برای انجام ساکشن
1به کار بردن روش استریل
2اندازه سایز کاتتر که کمتر از نصف ETTرا اشغال کند )بسته به نوع ترشحات بیمار و بر
اساس تشخیص پرستار
( می توان از کاتتر سایز بزرگ برای خارج کردن ترشحات غلیظ استفاده
کرد
.
3
هر بار ساکشن نباید بیش از ۱۵ثانیه بطول بیانجامد و درصورت نیاز به ساکشن مجدد ،
فاصله هربار ساکشن کردن مابین ۲۰
-۳۰ثانیه باشد.
4
در مجموع کل مدت ساکشن کردن کمتر از ۵دقیقه نشود.
5
قبل از انجام ساکشن حتمً ا باید فشار ساکشن را تنظیم کرد.
6
بایستی قبل از شروع عمل جراحی دستگاه ساکشن را به برق وصل کرد وبا کشیدن مقدار
ی محلول به داخل آن از کار کردن صحیح این دستگاه اطمینان حاصل نمود
.
7
میزان N/Sموردنیاز هر دوره ساکشن:
بزرگسالان ،۵ -۳ccکودکان و نوجوانان ، cc۳ -۱نوزادان کمتر یا مساوی . cc 0/5
8
شستشوی کامل درب شیشه ای دستگاه و لوله های متصل به آن با محلول ضد عفونی
پس از خاتمه کار با دستگاه
:پس از پایان عمل جراحی پرستار باید ظرف شیشه ای دستگاه
مکنده را تمیز کند همچنین پرستار باید هنگام نظافت دستگاه حتما لوله های مکنده آن را با کشی
دن مقداری آب و محلول ضدعفونی به داخل آن ها تمیز و ضد عفونی نماید که به این ترتیب
دستگاه مکنده برای استفاده در طول عمل جراحی بعدی استفاده می گردد
.
9
لوله دستگاه باید در وضعیت مناسبی قرار داشته باشد پیچ نخورده باشد سوراخی نداشته
باشد و مسیر داخلی آن کاملا تمیز و فاقد گرفتگی باشد
.
جنس لوله این دستگاه باید از نوع ضد جرقه ) آنتی استاتیک( بوده و از موادی درست
شده باشد که بر روی هم تا نشده و پس از مدتی کار کردن ایجاد گرفتگی ننماید
.
کانال آموزش تجهیزات پزشکیجهاددانشگاهیعلوم پزشکی تهران

1 1پدال دستگاه باید حین عمل به طرف پای جراح قرار گرفته باشد و پس از ضدعفونی
شدن محل عمل جراحی و پوشیده شدن آن با حوله های استریل پرستار سیار باید سر دیگر
لوله استریل مربوط به دستگاه مکنده را توسط پرستاراسکراب در بیرون از حوزه عمل قرار داده
شده است به دستگاه مزبور وصل نماید
1 2ظرف شیشه ای این دستگاه را باید در هنگامی که حجم ترشحات جمع شده در داخل
آن به میزان علامت گذاری شده رسید خالی کرد
.
1 3
پس از خاتمه استفاده از دستگاه ساکشن لازم است که درب ظرف شیشه ای این
دستگاه و لوله های متصل به آن را به طور کامل و با استفاده از محلول ضدعفونی کننده
شستشو داد
.
(complication of suctioning)
عوارض جانبی انجام ساکشن
هایپوکسی
آریتمی
افت
BP
آتلکتا زی
عفونت
)در بیمار و پرستار( که در ساکشن تراکئوستومی علاوه بر عوارض فوق این عوارض
زیر نیزقابل ذکر است
.
صدمه به مخاط تراشه
خونریزی
تحریک عصب واگ
سرفه حمله ای
ایست قلبی و حتی مرگ

کانال آموزش تجهیزات پزشکیجهاددانشگاهیعلوم پزشکی تهران

عیوب و تعمیر دستگاه
1ساکشن روشن می شود ولی موتور بکار نمی افتد. این ایراد معمولا در ساکشن های صاای
ران و یا
Medelaبوجود می آید و علتش مرطوب شدن سنسور رطوبت دستگاه می باشد.
)
کار این سنسور قطع مکش دستگاه جهت جلوگیری از ورود ترشحات به داخل سیلندرها می
باشد
( می بایست دستگاه را باز نموده سنسور آن را خشک نمایید )باسشوار یا دستمال( سنسور
از دو عدد سیستم تشکیل شده است که با رسیدن رطوبت، مقاومت بین دو سیم کاهش می ی
ابد
.
2
دستگاه روشن نمی شود:
از سالم بودن پریز و برق دار بودن آن اطمینان حاصل شود.
کلید دستگاه بررسی شود.
دستگاه های الكتریكی عموما برای جلوگیری از صــدمــات احـتـمـالـی در ورودی خـود یـك ف
یـوز دارند
. از سالم بودن این فیوز اطمینان حاصل شود .
3
دستگاه مکش مناسبی ندارد:
درب مخازن جمع آوری مایعات را بررسی کنید. )این درپوش ها گاهی در جای خود محکم
نمی شوند و با ایجاد نشتی مانع از ایجاد فشار منفی مناسب در مخزن و مکش مناسب می
شود
(.
همچنین ممکن است محل اتصال لوله های رابط به در پوش ساکشن شکسته باشد. لذا اتصالا
ت چک شود
.
سطح روغن )در ساکشن های روغنی( بررسی شود و در صورت پایین آمدن، جایگزین شود.
اتصالات ساکشن کنترل شود و از سالم بودن آن ها اطمینان حاصل شود.
4
صدای ساکشن زیاد و غیر عادی است که در این صورت حتمً ا موتور ساکشن نیاز به سروی
س دارد
.
5
ممکن است ساکشن روشن شود و صدای موتور نیز بگوش برسد ولی هیچ مکشی وجود
نداشته باشد
. در این موقع تسمه اتصال دهنده موتور به پمپ وکیوم )در ساکشن هایی مانند
صاایران و مدلا
( پاره یا از جای خود خارج شده است.
6
صدای سوت بیش از حد دستگاه بگوش برسد ولی کارکرد دستگاه صحیح می باشد. این ا
یراد مربوط به کثیفی سوپاپ های پلاستیکی پمپ وکیوم بوده و در مدل های سیلندر و پیستون
ی اتفاق می افتد و می بایست پمپ باز شده و سوپاپ ها توسط پنبه و الکل تمیز گردد
.
کانال آموزش تجهیزات پزشکیجهاددانشگاهیعلوم پزشکی تهران

7پس از تعمیر وجایگزاری نوار تسمه دستگاه )در مدل هایی که تسمه دار هستند( در عین
کارکرد صحیح مکش مناسب ندار
. این ایراد در ساکشن های صاایران و Medelaبوجود می آی
د و به دلیل تنظیم نبودن زاویه دو پیستون نسبت به یکدیگر می باشد
. می بایست زاویه پی
ستون ها را بر روی ۹۰درجه تنظیم نمود و پیچ آنها را سفت کردو
8عدم مکش مناسب در عین کارکرد صحیح و نداشتن نشتی دستگاه ساکشن روغنی . در ای
نجا می بایست پمپ وکیوم باز شود، و واشرهای آن مورد بررسی قرار گیرد
. همچنین پره های
مکنده هوا را بوسیله سمباده پوست آب صیقلی نمود و با روغن فراوان در جای خود قرار می
دهیم
.
9
مکش باعث شود ترشحات به داخل سیلندر پیستون وارد شود. در این صورت باید سیلندر
پیستون باز شود و پس از تمیز نمودن و سمباده کاری سیلندر و پیستون مجددًا جایگزاری شود
.
در صورتیکه سیلندر و پیستون دچار خوردگی شده باشند مکش دستگاه کاهش پیدا می کتد، لذا
می بایست پمپ تعویض گردد
.
1 1
اگر موتور دستگاه سوخته باشد باید موتور باز شود و برای سیم پیچی یا تعویض
جاروبکها به تعمیرگاه فرستاده شود
.
پارامترهای فنی مهم در خرید ساکشن های پزشکی:
1
ظرفیت مکش )لیتر بردقیقه ) ((L/minو کیفیت موتور و مکش بالا - فشار منفی
ماکسیمم خلاء نسبی
)بار ، میلی متر جیوه ، کیلو پاسکال یا سانتیمتر آب(
2
دارا بودن تأییدیه ها )مثل (FDAیا نشان ها )مثل (CEیا استانداردهای لازم
3ظرفیت و توان خروجی بالا
4بدون صدا و لرزش بودن
5هزینه پایین تعمیر و نگهداری
6سیستم ) Irrigationدارا بودن یا به صورت آپشن(
7
بالا بودن قابلیت استریل بدنه
8حجم پذیری زیاد مخازن ساکشن
9مدت زمان و نحوه خدمات پس از فروش و گارانتی
متناسب بودن قیمت با کارایی دستگاه
1 1جنس لوله دستگاه )ضدجرقه و از موادی باشد که بر روی هم تا نشده و پس از
مدتی کار کردن ایجاد گرفتگی ننماید
.