دستورالعمل سانتريفوژ
1396/09/12

 دستورالعمل سانتريفوژ

 


هدف از تدوين اين دستورالعمل، تشريح روند انجام كار و كنترل كيفي سانتريفوژ مي باشد
-1هدف
هدف از تدوين اين دستورالعمل، تشريح روند انجام كار و كنترل كيفي سانتريفوژ مي باشد
-2دامنه كاربرد
اين دستورالعمل در بخش هاي مختلف آزمايشگاه كاربرد دارد.
-3مسؤليت اجرا
مسؤليت اجراي اين روش اجرايي با كارمندان فني بخش مرتبطه و مسئول تضمين كيفيت مي باشد.
-4تعاريف
-5شرح اقدامات
اصول :
سانتريفوژ وسيله اي است كه تحت تاثير نيروي گريز از مركز مواد را بويژه بر اساس اختلاف در جرم جدا مي نمايد. كاربرد
سانتريفوژ در آزمايشگاه دو نوع است:
-1جداسازي ذرات از محلولي كه در آن شناورند.
-2جداسازي دو فاز مايع با چگالي مختلف
اكثر سانتريفوژها به صورت سر افقي )
Swinging Bucketيا (Horizontal headمي باشند يعني لوله ها در وضعيت
افقي چرخانده مي شوند، و هنگاميكه روتر ايستاده است وضعيت لوله ها عمودي است.

سانتريفوژهايي كه بصورت زاويه ثابت يا angle headمي باشند ، لوله ها در وضعيت ثابت 25 -40درجه نسبت به محور
عمودي چرخش نگه داشته مي شوند. روتور زاويه ثابت نمونه را مي تواند با سرعت بالاتري از روتور سر افقي بچرخاند.
اجزاء سانتريفوژ:
سانتريفوژ از يك روتور يا سر سانتريفوژ ، يك شفت ) (Shaftگردان ، موتور ، سوئيچ برق ، زمان سنج ، كنترل سرعت ،
سرعت سنج مي باشند.
سرعت سانتريفوژ بر حسب دور در دقيقه بيانگر نيروي مورد نياز جهت جداسازي دو فاز نمي باشد و واژه مناسب قدرت نسبي
سانتريفوژ يا ) (
RCF = Relative Centrifugal Forceمي باشد كه به آن ميدان نسبي سانتريفوژ گفته مي شود.
2x r x n 5-RCF = 1.118 x 10
شعاع بر حسب سانتي متر از مركز چرخش تا لوله سانتريفوژ در محفظه روتور = r
سرعت چرخش روتور بر حسب rpm = n
روش كار:
-1لوله اي كه براي گذاشتن در سانتريفوژ استفاده مي كنيد بايد تحمل RCFمورد نظر را داشته باشد ) لوله هاي پلي
پروپيلن بطور معمول مي توانند
RCFبالاي x g 5000را تحمل كنند(.
-2ابتدا لوله ها را از نظر ترك يا شكستگي چك كنيد. از سانتريفوژ كردن اين فيبل لوله ها خودداري كنيد.
-3لوله ها را به صورت برابر و متقارن در سانتريفوژ قرار دهيد به طوريكه با هم بالانس باشند. در صورت عدم تعادل روتور
باعث ارتعاش ، سايش سانتريفوژ و شكستن لوله ها مي شود ) از پر كردن لوله با آب مي توان جهت تعادل طرف مقابل
استفاده كرد (.
هرگز لوله اي را بدون گذاشتن لوله بالانس در سانتريفوژ نگذاريد )حتي اگر لوله مورد نظر پلاستيكي باشد(
-4در سانتريفوژ را محكم ببنديد و كليد روشن/ خاموش را بزنيد. مطمئن شويد كه در قفل شده است.
-5تايمر را در زمان مورد نظر تنظيم كنيد و دور را به آرامي بچرخانيد تا به سرعت مرد نظر برسد.
-6بعد از توقف كامل سانتريفوژ، در دستگاه را باز كرده و لوله ها را به آرامي بيرون بياوريد.
كنترل و نگهداري :
-1لوله اي كه در سانتريفوژ گذاشته مي شود نبايد آنقدر بلند باشد كه طي چرخش خارج از بوكت قرار گرفته، زيرا سبب
شكستن لوله ها مي شود.

-2مطمئن باشيد كه روتور كاملأ بالانس مي باشد. )وزن ،racksلوله ها و محتويات آن در طرف مخالف نبايستي بيش از
يك درصد اختلاف داشته باشد(.
-3وزن كل هر راك نبايد بيش از وزن بيان شده توسط شركت سازنده در سرعت مورد نظر باشد.
-4تميز بودن سانتريفوژ عاملي مهم در كاهش گسترش عوامل عفوني ، مانند هپاتيت ويروسي مي باشد )به خصوص در
هنگام شكستن لوله ها(. بنابراين هر هفته و يا بعد از شكستن لوله ها بايد داخل سانتريفوژ تميز و با محلول سيتريميد 0.01
% ضد عفوني نمائيد.
توجه:در صورت شكستگي يا شك به شكستن لوله ها در سانتريفوژ بايد دستگاه را خاموش نموده،به مدت 30دقيقه صبر
نمود و سپس اقدام به تميز كردن و ضد عفوني نماييد.
در صورتي كه پس از خاموش كردن دستگاه مشخص شد كه لوله شكسته است، در سانتريفوژ را بلافاصله بسته شده و پس از
30دقيقه اقدامات لازم را انجام دهيد.
سرويس و تعمير :
-1هر سه ماه يكبار سرعت و دور سنج را كنترل )دور آن با استفاده از تاكومتر كاليبره( نماييد. اختلاف دور مجاز %5مي
باشد.
-2هر سه ماه يكبار تايمر آن را با يك زمان سنج كاليبر چك نماييد. ميزان تفاوت مجاز %10مي باشد.
-3سه ماه يكبار دماي سانتريفوژ را چك نماييد. بدين منظور يك لوله را پر از آب مقطر كرده و دماي آب را اندازه گيري
نمائيد. سپس به مدت 5 -10دقيقه بر حسب آنكه در سانتريفوژ مورد نظر چه زماني بيشتر كاربرد دارد( لوله ها را سانتريفوژ
نمائيد. سپس دماي آب را بعد از سانتريفوژ اندازه گيري كنيد. تفاوت دما نبايد بيشتر از 5درجه سلسيوس باشد.
در صورتي كه هر يك از موارد فوق در حد قابل قبول نبود ، سانتريفوژ بايد سرويس شود.
توجه:

در ابتداي هر روز كاري اولين نفري كه سانتريفوژ را روشن مي كند بايد Log bookرا تكميل نمايد و در
پايان هر روز آخرين نفري كه با سانتريفوژ كار مي كند ساعت اتمام كار و وضعيت را در Log bookيادداشت مي نمايد.
فرم كنترل دما و تايمر و دور سانتريفوژ پس از هر بار كنترل تكميل مي شود.
ملاحظات ايمني جهت كار با دستگاه :
به مبحث كنترل و نگهداري مراجعه شود.