دستورالعملهاي اجرايي الكتروسرجري
1396/11/14

 

دستورالعملهاي اجرايي الكتروسرجري

چكيد ه
مقدمه: امروزه استفاده از دستگاههاي الكتريكي در اتاق عمل بسيار رايج و جزء لاينفك جراحي مي باشد. با توجه به خطرات
بالقوه اي كه اين وسايل مي توانند براي بيمار و كادر درماني داشته باشند رعايت يك الگوي مناسب اجرايي جهت استفاده صحيح و
بي خطر از اين وسايل بسيار مهم مي باشد. در اين مقاله سعي شده با توجه به منابع روز موارد بكارگيري مناسب وسايل الكتريكي
در اتاق عمل به صورت كاربردي بيان شود.
مواد و روش: مقاله حاضر از نوع مروري و بر پايه جستجوي كتابخانه اي و اينترنتي مي باشد.
يافتهها: دستورالعمل اجرايي كار با دستگاههاي الكتروسرجري درچهار حيطه ايمني اتاق عمل و عوامل محيطي، استفاده و نگهداري
از دستگاه، ايمني بيمار و پرسنل، و رفع اشكالات در هنگام كار با دستگاه الكتروسرجري تهيه شده كه در هر قسمت نكات كاربردي
به صورت جداگانه بيان شده است. بيشترين تاكيد موارد ايمني و كاربردي مربوط به دستگاه كوتر و كواگوليشن مي باشد كه با توجه
به كاربرد وسيع و خطرات موجود به طور كامل بيان شده است.
نتيجهگيري: با توجه به موارد متعدد موجود جهت كنترل عملكرد صحيح دستگاه و عدم وجود دستورالعمل واحد در تمام مراكز
درماني به نظر مي رسد كه داشتن يك دستورالعمل واحد و كامل جهت بكارگيري در مراكز درماني به منظور بهره برداري مناسب
از امكانات درماني لازم مي باشد. دستورالعمل پيشنهادي زير نمونه اي جهت نيل به اين هدف مي باشد كه به تائيد انجمن جراحان
ايران نيز رسيده است.
كلمات كليدي: دستورالعمل، الكتروسرجري
1ـ كارشناس پرستاري، سوپروايزر اتاق عمل بيمارستان آراد
مقدمه
دستورالعملهاي اجرايي از جمله مواردي مي باشد كه جهت انجام
يكسان و قدم به قدم كارها تهيه ميگردد و ميتواند مزاياي بسياري
داشته باشد از جمله: انجام يكسان كارها به صحيح ترين روش توسط
افراد مختلف، پيشگيري از فراموشي در انجام گام هاي انجام يك
روش اجرايي، و مستند سازي اقدامات انجام شده براي پيگيريهايي
بعدي كار در اتاق عمل يكي از مشاغل پر استرس مي باشد و نياز به
همكاري و دقت عملكرد تمامي كادر درماني داشته و علاوه بر آن
آماده به كار بودن و نحوه صحيح استفاده از وسايل و ابزار و نگهداري
مناسب اين ابزار از اهميت ويژه اي برخودار است. دستورالعمل
پيشنهادي زير جهت به كار گيري وسايل در الكتروسرجري كه
با توجه به منابع گردآوري شده مي تواند گامي موثر جهت نيل به
اين اهداف باشد.
يافته ها
دستورالعملهاي اجرايي جهت كار با دستگاه هاي الكتروسرجري
در حيطههاي مختلف به شرح زير مي باشد:
الف( ايمني اتاق عمل و عوامل محيطي
ـ كابل برق دستگاه حتما به پريز داراي اتصال زمين متصل شود
و از نول به جاي اتصال به زمين استفاده نگردد.

مجله د انشكد ه پرستاري ارتش جمهوري اسلامي ايران سال نهم شماره 1بهار 1388شماره مسلسل 17
40
ـ به دليل امكان تداخل دستگاههاي الكتريكي با يكديگر بهتر
است دستگاه الكتروسرجري به مدار الكتريكي جداگانه اي
متصل گردد و وسايل آن در كنار ميز و دور از دستگاههاي
مانيتورينگ قرار داده شود.
ـ كابل هاي الكترو كوتر دور از بيمار و ساير كابل ها قرار داده
شود و از حلقه شدن كابل ها خودداري شود.
ـ تمام تجهيزات الكتريكي به صورت ماهانه و حداقل هر سه ماه
يك بار از لحاظ ايمني بررسي شوند.
ـ اگر پس از فعال كردن وسيله اي نمايشگر ايزولاسيون خطي
آلارم زد كليه قطعات كنترل و وسيله معيوب از اتاق عمل خارج
شود.
ـ براي ضد عفوني كردن قطعات دستگاه حتي المقدور از مواد
قابل اشتعال استفاده نگردد و حتما اجازه دهيد تمام مواد قبل
از استفاده از دستگاه كاملا تبخير شوند.
ـ هرگز مايعات را روي دستگاههاي الكتريكي قرار ندهيد.
ـ براي جدا سازي بيمار از قسمتهاي فلزي بهتراست رويه تخت
اتاق عمل آنتي استاتيك و بدون پارگي بوده و تخت كاملا
خشك شده باشد.
ـ در حين جراحي بدن بيمار نبايد با اجزاي فلزي متصل به زمين،
اجزاي فلزي داراي ظرفيت خازني قابل توجه و پارچههاي
مرطوب تماس پيدا كند.
ـ كابلهاي مربوط به قلم كوتر به طريقي قرار گيرند كه با بيمار يا
ساير سيمها تماس نداشته باشند.
ـ پروبها و ليدها مانيتورينگ و ساير الكترودها مي توانند مسيري
براي نشت جريان با فركانس بالا باشند، بنابراين حتي الامكان
دور از قلم كوتر و پليت باشند.
ـ قدرت دستگاه ژنراتور در حداقل ميزان شدت لازم باشد و
عملكرد آن با جراح كنترل شود، اگر ميزان قدرت بيشتري
از حد معمول درخواست شود يا مدت زمان استفاده از كوتر
زياد شود ممكنست به دليل وجود ايراد در دستگاه، نقص
در اتصال زمين، اشكال در كابل ها يا كثيف بودن نوك قلم
باشد.
ـ در حين اعمال جراحي ارولوژي از محلولهاي شستشوي غير
هادي استفاده شود )از آب يا سالين نرمال استفاده نشود.(
ـ از يك سيستم فعال براي برطرف كردن دود ايجاد شده استفاده
گردد.
ـ در هنگام استفاده از الكتروسرجري در جراحي هاي سر و
گردن لولههاي ساكشن در نزديك محل جهت ساكشن گازهاي
بيهوشي و اكسيژن اضافي در محيط قرار داده شود تا از اشتعال
جلوگيري شود].[3
ب( استفاده و نگهداري از دستگاه
ـ قبل و پس از هر عمل جراحي، دستگاه و لوازم آن مورد بازبيني
قرار گيرد و قطعات معيوب جايگزين شوند.
ـ بهتر است دستگاه داراي مانيتور اتصال پليت به كابل و همچنين
نمايش عملكرد قلم كوتر باشد.
ـ آلارمهاي دستگاه قبل از به كارگيري از نظر سلامت بررسي
شوند.
ـ حتي المقدور از پليتهاي يكبار مصرف استفاده شود، خصوصا
در جراحي هاي طولاني مدت استفاده از اين پليت ها تاكيد
مي گردد.
ـ در هنگام استفاده از حالت بايپولار پليت روي بدن بيمار
نباشد.
ـ قبل از استفاده از پليت مطمئن شويد كه پليت داراي چين
خوردگي، فرورفتگي يا خميدگي نباشد.
ـ جنس و ابعاد پليت متناسب با توان خروجي و سن بيمار انتخاب
شود.
ـ از تا كردن پليت ضمن فرايند نگهداري و استريليزاسيون
خودداري شود.
ـ جهت ضد عفوني كردن پليت به دستورات كارخانه سازنده
توجه شود و از موادي استفاده كنيد كه مخرب نباشند.
ـ در صورت استفاده از دو دستگاه كوتر همزمان دو پليت نزديك
يكديگر و بدون تماس با يكديگر قرار داده شوند.
ـ سطح پليت با برس پلاستيكي و محلول شستشوي مناسب تميز
شود تا لايه اي روي آن تشكيل نگردد.
ـ لبههاي پليت در محل هايي كه قطر عضو كم است مثل بازو
قرار نگيرند.
ـ هنگام استفاده از پليت دائمي سطح آن با ژل مخصوص الكترود

دستورالعملهاي اجرايي الكتروسرجري
41
سيد امير حسين پيشگويي و صفورا برماس
پوشانده شود و از آب يا محلول سالين نرمال استفاده نگردد.
ـ قبل از استفاده از خشك بودن پليت مطمئن شويد.
ـ قلم كوتر را همواره تميز نگهداريد و از خراشيده شدن آن
خودداري شود.
ـ اگر بيمار داراي پيس ميكر باشد از حالت باي پولار استفاده
شود و تجهيزات لازم جهت جايگزيني آن در صورت معيوب
شدن در دسترس باشد.
ـ هرگز پليت بريده نشود.
ـ جهت شستن قلم كوتر آنرا در آب غوطه ور نكنيد.
ً ـ در صورت استفاده از هموستات در الكتروسرجري حتما پس
از اتصال كامل قلم كوتر با هموستات قلم روشن شود].[5
ج( ايمني بيمار و پرسنل
ـ حتي المقدور از پليت هاي سيليكوني بجاي فلزي استفاده
شود.
ـ خطر تجمع مواد قابل اشتعال يا هادي در حفره هاي بدن يا زير
بيمار هميشه وجود دارد بهتر است قبل از استفاده از دستگاه
اين مناطق كاملا خشك و تميز شوند.
ـ برخي مواد مانند گاز و پنبه در مجاورت اكسيژن و جرقه هاي
ايجاد شده توسط دستگاه كاملا قابل اشتعال مي باشند كه بايد
در هنگام استفاده دقت بيشتري به عمل آيد.
ـ وسايل فلزي مانند انگشتر و غيره قبل از عمل جراحي از بيمار
جدا شوند يا به خوبي پوشانده شوند.
ـ در صورت وجود قطعات فلزي داخل بدن بيمار محل قرار
دادن پليت به گونه اي انتخاب شود كه جريان از آن ناحيه عبور
نكند.
ـ از اتصال اعضا با يكديگر جلوگيري شود و در محل هايي كه
با يكديگر اتصال دارند مانند زير بغل و بين ران ها بايد محل
به خوبي خشك شده و در صورت لزوم با گاز يا حوله استريل
از يكديگر جدا شوند].[1
در انتخاب محل مناسب قرار دادن پليت به نكات زير توجه كنيد:
ـ تمام سطح پليت به طور كامل در نزديكترين محل به موضع
جراحي متصل شود و حداقل در بالغين داراي سطح 18سانتي
متر مربع باشد.
ـ بهتر است محل اتصال عضلاني و كم مو باشد و از قرار دادن
پليت زير قوس كمري، زانو، بافت هاي داراي چربي زياد مثل
باسن و همچنين نواحي برجسته استخواني و رگهاي خوني
بزرگ نزديك سطح پوست خودداري شود.
ـ پليت به طور كامل روي بدن ثابت شود و در تغيير پوزيشن
بيمار محل پليت مجددا كنترل شود.
ـ از قرار دادن پليت در نواحي داراي قرمزي، زخم و اسكار
خودداري شود و همچنين قبل از قرار دادن پليت پوست كاملا
تميز و خشك شود.
ـ پليت به نحوي بسته شود كه جريان به صورت عرضي از قفسه
سينه و قلب عبور نكند.
ـ حتي المقدور از چسب براي ثابت كردن پليت استفاده نشود
زيرا فرسودگي آن را تسريع و رسانايي آن را دچار اختلال
مي نمايد.
ـ پليت را در محلي كه احتمال ريزش مايعات، خون و ترشحات
وجود دارد قرار ندهيد].[5
ـ در اعمال جراحي سر و گردن به دليل نزديكي به گازهاي بيهوشي
و اكسيژن به هر دليلي آتش سوزي يا سوختگي راه هاي هوايي
فوقاني ايجاد شود موارد زير را انجام دهيد:
ـ جريان اكسيژن و گاز قطع شود.
ـ آتش را با آب يا سالين نرمال خاموش كنيد.
ـ تمامي لوله ها ي آتش گرفته و لوله تراشه را خارج كنيد.
ـ يك راه هوايي مجدد برقرار كنيد.
ـ براي بيمار اكسيژن %100بگذاريد و راه هوايي را از نظر وجود
سوختگي بررسي و در صورت لزوم درمان كنيد].[4
در انتها حتما پس از پايان كار نام و مشخصات و شماره دستگاه،
شماره پليت و تاريخ انقضاء آن، محل قرار دادن پليت، وضعيت
پوست بيمار قبل و پس از جراحي را ثبت كنيد.
د( رفع اشكالات در هنگام كار با دستگاه الكتروسرجري
در صورت كار نكردن دستگاه بايد موارد زير را بررسي كنيد:
ـ دستگاه به برق متصل نيست.
ـ دستگاه روشن نيست.
ـ قلم و پدال از نظر وجود قطعي كنترل شود.


42
ـ تماس پليت با بدن بيمار برقرار نيست.
ـ سيم پليت قطع است.
ـ علت آلارم دستگاه بررسي و رفع شود.
ـ درجه دستگاه مناسب نيست.
ـ دستگاه خراب است.
ـ علل پارازيت مانيتور مي تواند به دلايل زير باشد:
ـ اتصال به زمين برقرار نيست.
ـ از ساير دستگاه ها به عنوان اتصال به زمين استفاده نشود.
ـ تمامي دستگاهها اتصال به زمين داشته باشد.
ـ اتصالات دستگاه از نظر وجود اتصالي يا اتصال به تخت كنترل
شود.
ـ بيشترين پارازيت مر بوط به حالت فولگوريشن مي باشد كه در
صورت امكان از ساير حالات دستگاه استفاده شود].[2
نتيجه گيري
با توجه به موارد متعدد موجود جهت كنترل عملكرد صحيح دستگاه
و عدم وجود دستورالعمل واحد در تمام مراكز درماني به نظر مي رسد
كه داشتن يك دستورالعمل واحد و كامل جهت بكارگيري در مراكز
درماني به منظور بهره برداري مناسب از امكانات درماني لازم مي باشد.
دستورالعمل پيشنهادي زير نمونه اي جهت نيل به اين هدف ميباشد
كه به تائيد انجمن جراحان ايران نيز رسيده است.
References
1- Vangie Dennis. Improving Your Electrosurgery Safety. www.
outpatientsurgery.net (10/2007)
2- John Pfenninger. ABCs of Electrosurgery.featured on www.
outpatientsurgery.net (2/2004)
3- Kristin McKee, Associate Editor. A Guide to Testing Your
Electrosurgery Instruments. Department of Neurological
Surgery UW Hospital.2006.
4- Lanfranchi. Smoke plume evacuation in the OR - operating
room. AORN Journal, 0March, 2007.
5- Vangie Dennis. Our Electrosurgery Policy.