ماموگرافی چیست؟
1397/01/14

 ماموگرافی چیست؟
ماموگرافی یک نوع خاص از تصویربرداری است که از اشعه ایکس با کم دز برای بررسی پستانها
استفاده می شود.آزمون ماموگرافی، که ماموگرام نامیده می شود، به منظور تشخیص زودرس
بیماری های پستان در زنان می باشد. اشعه ایکس یک آزمون پزشکی غیرتهاجمی است که به
پزشک در تشخیص و درمان کمک می کند
.
دو تا از پیشرفتهای ماموگرافی شامل ماموگرافی دیجیتال و تشخیص به کمک کامپیوتر )(CADاست .
دیجیتال ماموگرافی یک سیستم ماموگرافی می باشد که دتکتورهای جامد جانشین فیلمهای معمول
-X
ray
شده اند و می تواند اشعه ایکس را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل کند و این سیگنال الکتریکی برای
تشکیل تصویر بر روی اسکرین کامپیوتر مورد استفاده قرار می گیرد و تصاویر بر روی فیلم های مشابه
ماموگرام های معمولی به چاپ خواهد رسید
.
سیستم( CADتشخیص به کمک کامپیوتر) از یک تصویر ماموگرافیک دیجیتالی شده استفاده می کند
که می تواند از یک فیلم ماموگرافیک معمولی یا یک ماموگرام دیجیتالی استفاده شده باشد. نرم افزار
کامپیوتر در مناطق آبنرمال به دنبال دانسیته، توده یا کلسیفیکاسیونی می گردد که بیانگر سرطان می
باشد. سیستم
CADاین مناطق را هایلایت کرده و در واقع هشداریست برای رادیولوژیست تا در این
منطقه بررسی بیشتری کند
.
موارد استفاده از این آزمون چیست؟
ماموگرافی ابزاری برای بررسی سرطان پستان در زنان می باشد که هیچ علائمی ندارند و همچنین در زنانی
که علائمی همچون توده، درد یا ترشح از نوک پستان را دارند
.
ماموگرافی آزمایشی:
ماموگرافی نقش اصلی را در تشخیص اولیه سرطانهای پستان بازی می کند. زیرا این آزمون می تواند
تغییرات به وجود آمده در بیمار را در طی ۲سال اخیر نشان دهد، قبل از اینکه بیمار یا پزشک آن را
احساس کنند. دپارتمان سلامت و خدمات بشر، انجمن سرطان در آمریکا، انجمن پزشکی آمریکا و دانشگاه
رادیولوژی در آمریکا پیشنهاد انجام ماموگرافی سالیانه بعد از شروع سن ۰۴سالگی را می دهند. بررسی ها
نشان می دهد که ماموگرام های سالیانه به تشخیص زودتر سرطانهای پستان هنگامی که آنها قابل درمان
هستند، کمک می کند. موسسه ملی سرطان
)(NCIافزود، زنانی که سرطان پستان دارند یا آنهایی که
ریسک بالایی به علت پیشینه ژنتیکی شان در سرطان پستان دارند باید توصیه های پزشکی را دنبال کرده

که آیا باید آزمون ها را قبل از سن ۰۴سالگی شروع کنند و باید دفعات تکرار آزمون را در طول یک سال از
پزشک خود جویا شوند
.
ماموگرافی تشخیصی:
ماموگرافی تشخیصی به منظور ارزیابی بیماران از روی علائم کلینیکی شان می باشد -مثل توده یا توده
هایی در پستان- که ممکن است توسط خود بیمار یا پزشک ایشان مشخص شده باشد. ماموگرافی
تشخیصی ممکن است بعد از ماموگرافی آزمایشی انجام شود تا مناطق درگیر برروی آزمون بررسی شوند
.
چگونه برای این آزمون آمادگی پیدا کنیم؟
قبل از انجام ماموگرافی توصیه شده است تا علائم جدید یا مشکلات داخل پستان خود را با پزشک خود در
میان بگذارید. به علاوه پزشک خود را از هر گونه جراحی پیشین، مصرف هورمون و سابقه فامیلی یا
شخصی در سرطان پستان آگاه سازید. در صورت حساس شدن پستانها در دوران ماهیانه، برنامه انجام
ماموگرافی را یک هفته قبل از دوره ماهیانه خود قرار ندهید. بهترین زمان برای انجام ماموگرافی یک هفته
بعد از دروه ماهیانه می باشد. همیشه دکتر یا تکنولوژیست خود را قبل از انجام آزمون، از احتمال بارداری
خود آگاه سازید
.
انجمن سرطان در آمریکا پیشنهاد می دهد:
در روز آزمون از دئودورانت، پودر تالک(پودر بچه) یا لوسیون برای قسمت زیر بغل و یا زیر پستاهایتان
استفاده نکنید
.
هر گونه مشکل یا علامت بیماری را برای تکنولوژیست خود شرح دهید.
در صورت امکان، ماموگرافیهای قبلی را در زمان انجام آزمون با خود به همراه داشته باشید.
X-Ray
فرمی از تشعشع است مثل نور یا امواج رادیویی، که از میان اجسام از جمله بدن عبور می کند.
اشعه ایکس در قسمتی از بدن که تحت آزمون است به دقت قرار گرفته و دستگاه اشعه ایکس، اشعه را
تولید می کند که بعد از عبور از بدن تصویر را بر روی فیلم فوتوگرافیک یا صفحه دیجیتال تصویر ثبت
خواهد شد
.
قسمتهای مختلف بدن مقدار متفاوتی از اشعه را جذب خواهند کرد. استخوانهای متراکم مقدار بیشتری دز
را جذب می کنند در صورتیکه بافت نرم مثل، ماهیچه ها، چربی یا ارگانها، اشعه بیشتری را عبور می دهند.
در نتیجه استخوانها سفید و بافت نرم به صورت سایه ای از خاکستری و هوا سیاه ظاهر خواهد شد
.
این آزمون چگونه انجام می پذیرد؟
ماموگرافی در بیماران سرپایی انجام می شود. در طول ماموگرافی، تکنولوژیست پستان شما را در دستگاه
ماموگرافی تنظیم کرده. پستان شما بر روی یک صفحه خاص قرار گرفته و به وسیله یک صفحه عموما” از
جنس پلاستیک فشرده خواهد شد
.
تکنولوژیست بتدریج پستان شما را فشرده خواهد کرد. فشاردگی روی پستان بسیار مهم است زیرا:
ضخامت پستان را در همه قسمتها یکنواخت خواهد کرد تا بافت به خوبی مورد ارزیابی قرار گیرد.
بافت را گسترش داده تا حتی آبنرمالی های کوچک هم از دید پنهان نمانند.
باعث می شود تا از دز کمتری استفاده شود، زیرا ضخامت کمتری از بافت مورد تصویر برداری قرار خواهد
گرفت
.
پستان را ثابت نگه داشته تا کدورت تصویر را به علت حرکت کاهش دهد.
اسکترهای اشعه ایکس را کاهش داده تا شفافیت تصویر بالا رود.
در طول پرتودهی تکنولوژیست پشت یک دیوار سربی یا یک محافظ پلاستیکی خواهد ایستاد.
نماهای روتین شامل تصاویر از بالا به پائین و نماهای مایل می باشد. این تصاویر برای پستان دیگر نیز تکرار
خواهد شد. در طول آزمون ثابت بایستید و نفستان را برای چند لحظه نگه دارید
.
وقتی آزمون تمام شود، از شما خواسته می شود تا زمان آماده شدن و مشخص شدن درستی تصاویر صبر
کنید. آزمون ۰۴-۵۱دقیقه طول خواهد کشید
.
در طول آزمون چه احساسی خواهیم داشت؟
شما در ناحیه پستان احساس فشار می کنید زیرا که به وسیله صفحه فشرده شده است
.بعضی از خانمها
باپستان های حساس شاید احساس ناراحتی کنند. اگر در هنگام فشردن پستان درد خیلی بیشتر شد،
تکنولوژیست را با خبر کنید
.
چه کسی عکسهای تهیه شده را تفسیر خواهد کرد؟
رادیولوژیست آزمون را بررسی کرده و عکسها را تحلیل می کند و گزارشی از نتیجه را برای پزشک شما
خواهد فرستاد
.
مزایای این آزمون در مقابل معایب چیست؟
مزایا
:
تصویربرداری از پستانها توانایی پزشک را در تشخیص تومورهای کوچک زیاد می کند .زمانی که سرطانها
کوچک هستند، احتمال درمان و معالجه خیلی زیاد است
.
استفاده از ماموگرافی آزمایشی احتمال تشخیص آبنرمالی های کوچک در بافت های در حال رشد محبوس
در مجاری شیری افزایش می یابد. این تومورهای اولیه اگر در مراحل اولیه برداشته شوند هیچ گونه صدمه
ای به بیمار نخواهد زد و ماموگرافی تنها روش اثبات و تشخیص این تومورها است. ماموگرافی همچنین
برای تشخیص انواع سرطانهای پستان مثل سرطانها تهاجمی مجاری و لوبولی سودمند است
.
هیچ تشعشعی بعد از آزمون در بدن بیمار بعد از آزمون باقی نمی ماند.
تشعشع عموما” هیچ اثر جانبی در رده های تشخیصی ندارد.
معایب:
همیشه احتمال کمی برای ابتلا به سرطان در مورد تشعشعات شدید پرتوی وجود دارد .ولی مزایای ذکر
شده در مورد کشف تومورها ارزشمندتر از این احتمال کم می باشد
.
دز تشعشعی موثر از یک ماموگرافی در حدود mSv ۰/۴است که مشابه میانگین تشعشع دریافتی حاصل
از امواج پس زمینه در طول سه ماه برای یک شخص عادی می باشد
.
ماموگرافی با جواب مثبت کاذب. ۵۱-۱۵از ماموگرافی ها نیازمند آزمایشات بیشتر مثل ماموگرافی های
اضافی یا سونوگرافی می باشند. بیشتر این آزمونها نرمال خواهند بود. اگر مورد آبنرمالی پیدا شود، پیگیری
و بیوپسی ممکن است انجام شود. بیشتر بیوپسی ها عدم وجود کنسر را اثبات می کنند. احتمال داده می
شود که خانمهایی که سالیانه ماموگرافی مثبت را در سالهای بین ۰۴و ۰۴سال انجام داده اند با احتمال
۰۴۵ممکن است در این دهه ماموگرافی مثبت با جواب کاذب داشته باشند
.
اصول ماموگرافی
مقدمه و تاریخچه ظهور
میزان ابتلا به سرطان سینه در جهان در حال افزایش است . در ایالت متحده از هر ۸زنی که تا سن ۴۱
سالگی عمر می کنند ، یکنفر به این سرطان مبتلا می شود . این سرطان یکی از معمولترین سرطانهای
تشخیص داده شده در زنان می باشد و مرگ ناشی از سرطان سینه ، بیشتر در سنین ۵۱تا ۱۰سالگی در
زنان دیده می شود . البته درصد مرگ و میر ناشی از سرطان ریه در زنان بیشتر است نسبت به سرطان
سینه . تحقیقات ، آشکار کردن ایتولوژی دقیق سرطان سینه را رد می کند و تنها تعداد کمی از فاکتورهای
اصلی مانند تاریخچه فامیلی شناخته شده اند که باعث افزایش ابتلا به سرطان سینه در زنان می شوند .
البته هنوز هم تعداد زیادی از زنانی که به سرطان سینه مبتلا می شوند هیچ سابقه بیماری در خانواده خود
ندارند
.
علیرغم تعداد زیاد مبتلایان به سرطان سینه ، این سرطان قابل درمان می باشد . زیرا این سرطان اگر زود
تشخیص داده شود قابل درمان خواهد بود . تلاشها در این زمینه مستقیماً به سوی گسترش تصویربرداری
از سرطان سینه و راههای تشخیص زودتر بوده است
.
ماموگرافی مهمترین نوع آوری در کنترل سرطان سینه می باشد ، از زمانی که ماستکتومی رادیکال توسط
Halsteadدر سال ۵۸۴۸معرفی شد . هدف اولیه از انجام ماموگرافی ، تشخیص سرطان سینه می باشد ،
پیش از اینکه علائم سرطان بروز کند
. تشخییص سریع و درمان باعث افزایش نسبت زنده ماندن می شود .
در نتیجه بلاخره درصد مرگ و میر ناشی از سرطان سینه در زنان آمریکائی کاهش یافت
.
پیش از اینکه جراحی ماستکتومی رادیکال ابداع گردد ، سرطان سینه یک بیماری کشنده تلقی می شد .
تنها کمتر از ۵۱از زنان بعد از تشخیص سرطان سینه بمدت ۰سال زنده ماندند و حدود ۵۸۴از
جراحیهای سرطان سینه دوباره عود می کرد
.
اما ماستکتومی رادیکال درصد زنده ماندن را از ۵۱به ۵۰۴افزایش داده و میزان عود سرطان را تقریباً به
۵۵۴کاهش داده است
. اگر چه این عمل مطمئناً یک جهش بزرگ بسمت جلو بود اما تا ۰۴سال بعد از
آن هیچ پیشرفتی در جهت بالا بردن نسبت زنده ماندن در زنان مبتلا به سرطان سینه بوقوع نپیوست . با
اینکه یکسری دستورالعمل ها
) ( managementابداع شد و تا امروز نیز ارزش خود را حفظ کرده است
:۵
-بیماران در مراحل اولیه پیدایش بیماری ، به درمان پاسخ بهتری می دهند.
-
۲بیماران در مراحل پیشرفته ، ضعیفتر عمل می کنند.
-
۰تشخیص زودتر ، شانس بهتری برای زنده ماندن است.
با در نظر گرفتن این اصول ، تئوری برداشتن توده قابل لمس درسینه برای درمان سرطان درحال گسترش
بود و مشخص شد که معاینات دقیق فیزیکی راهی است برای تشخیص زودرس سرطان سینه . با این حال
در بسیاری از موارد ، سرطان سینه تا رسیدن به مرحله پیشرفته تشخیص داده نمی شود . این نتیجه با
آمار ملامت انگیز نسبت به زنده ماندن در افراد مبتلا به سرطان سینه ارتباط دارد و اینکه برای تشخیص
سریع سرطان سینه به ابزاری نیاز می باشد
.
شکل ماموگرافی این نیاز را برآورده کرده است.
در سال Soloman ( ، ۵۴۵۰فیزیکدان آلمانی ) تظاهرات رادیوگرافیکی سرطان سینه را گزارش کرد.
او مکانیزم چگونگی انتشار سرطان سینه را توضیح داد . اولین کلیشه رادیوگرافی از سینه تشخیص زنده
توسط
kleinschmidtساخته شد و در سال ۵۴۲۰در کتاب مرجع پزشکی آلمانی نمایش داده شد و در
دهه ۰۴در آمریکای جنوبی ، ایالات متحده و اروپا ماموگرافی شروع شد . استفاده از ماموگرافی برای
تشخیص سرطان سینه کمتر مورد توجه قرار گرفت
.
این کار توسط چند تن از مهندسین از جمله le Borgneاز اورگوئه ، Gershon – cohenاز ایالات
متحده و
Grosاز آلمان ادامه داده شد و چندین تکنیک کلینیکی از تصویربرداری ماموگرافی منتشر شد .
در آن زمان اهمیت میکروکلیسفیکاسیون بسیار تحت مطالعه بود.
در میانه دهه ، ۱۴ماموگرافی بعلت ظرافتهایی مانند تیوب اشعه xباولتاژ پائین با آند از جنس مولیبدن و
جزئیات بالا ، فیلم رادیولوژی صنعتی ، بعنوان یک وسیله کلینیکی واقعی تصور می شد
. در این زمان ،
Eganاز ایالات متحده و Grosاز آلمان بخاطراستفاده از ماموگرافی برای تشخیص و ارزیابی سرطان
سینه به شهرت رسیدند . زیروگرافی در دهه ۰۴توسط
Wolfcو Ruzickaابداع شد . زیروگرافی در
مقایسه با فیلم صنعتی
x-rayدوز دریافت شده توسط شخص را کاهش داد.
با دستیابی به یافته های فیزیکی بسیاری ، تصاویر زیروگرافی برای درک و ارزیابی آسانتر شدند و
زیروماموگرافی بطور وسیعی برای ارزیابی بیماری سینه مورد استفاده قرار گرفت . از این زمان بود که اولین
تلاشها برای تصویربرداری عمومی شروع شد
.
ترکیبی از رزولوشن بالا ، فیلمهای x-rayبا سرعت بالا و صفحات فولی ، اولین بار توسط شرکت
DuPontمعرفی شد . چنانکه میزان پرتوگیری بیمار به مقدار زیادی کاهش پیدا کرد . ترکیب فیلم
صفحه در سال ۵۴۰۱توسط دو شرکت DuPontو Kodakبهبود یافت . در این زمان فیلمهایی با
کیفیت بسیار بالا تولید می شد در حالیکه پرتوگیری بیمار نیز کاهش پیدا کرده بود . در این سال
فیلمهایی با دوز پائین تر ، تکنیک بزرگنمایی و استفاده از گرید برای کاهش پرتوهای ثانویه
) ( Scatter
معرفی شدند.
امروزه ثابت شده که ماموگرافی با کیفیت بالا ، معاینات دقیق فیزیکی ، چک آپهای ماهانه سینه توسط
خود شخص
) ( BSEباعث بهتر آشکار شدن سرطان سینه در مراحل ابتدایی میشود . یعنی در مراحلی
که سرطان قابل درمان می باشد
.
۵۴۰۰ در سالBreast Cancer Detection Demonstration Project (BCDDP ) پروژه
انجام شد
. در این پروژه ۲۸۴۴۴۴زن در سال برای مدت ۱سال از ۲۴ناحیه از ایالات متحده مورد
عکسبرداری قرار گرفتند . این پروژه توسط شرکتهای
( American cancer society ) ACSو NCI
. (
انجام شدNational Cancer Institute )
در این پروژه ثابت شد که معاینات بالینی ، عکسبرداری ، ماموگرافی و BSEبه تشخیص زودتر سرطان
کمک می کند و بیشتر از ۰۵۵از بیماران مبتلا به سرطان فقط با ماموگرافی مشخص شدند و حتی درصد
بیشتری از افراد مبتلا به سرطان سینه در مراحل ابتدایی ، توسط ماموگرافی شناسایی شدند . اگر چه پروژه
موفق طراحی نشده بود تا ثابت کند که تشخیص سریع و زودرس سرطان سینه باعث افزایش نسبت زنده
ماندن می شود اما دلیل محکمی شد تا در کشورهای
Nether landو سوئد و آلمان کنترلهای علمی
دقیقی انجام شود که نشان داد تشخیص زودرس سرطان سینه باعث بالا رفتن نسبت علاج پذیری آن می
شود
.
سازمان بیمه سلامتی در نیویورک نیز با انجام ماموگرافی برروی زنان بالای ۱۴سال ثابت کرد که تشخیص
زودرس سرطان سینه ، نسبت مرگ و میر را کاهش می دهد.
هدف MQSAاین بود که ماموگرافی با کیفیت بالا و با بهترین شرایط قابل قبول توسط کسانیکه
مسئولیت کامل برای انجام کار را پذیرفته اند انجام پذیرد
.
:
هاRisk factor
ارزیابی کردن احتمال خطر در زنان برای گسترش سرطان سینه یک پروسه پیچیده است . تاریخچه عود
بیمار برای تعیین کردن علتهای نهانی باید مشخص شود
.رادیولوژیست این علتها را بعد از انجام
ماموگرافی و گزارش آن ، تصور می کند
.
به جز جنسیت فاکتورهای موثر بر ابتلا به سرطان سینه عبارتند از : سن ، سابقه فامیلی و تاریخچه
هورمونی
- ۵سن :درصد ابتلا به سرطان سینه با بالا رفتن سن ، افزایش می یابد.
-
۲سابقه فامیلی : خانمی که دختر ، خواهر و یا مادرش قبلاً مبتلا به سرطان سینه شده اند بخصوص در
سنین پائین ، ریسک بالایی برای مبتلا شدن دارند . اگر چه مطالعات نشان داده است که تنها ۰/۵۰۵از
افراد مبتلا به سرطان سینه دارای سابقه فامیلی هستند
.
-
۰تاریخچه هورمونی : هورمونها در طول مدت رشد ، قاعدگی و شیردهی تحت تاثیر بافت غده ای سینه
هستند ، اگر چه مقدار هورمون در آغاز یائسگی کاهش می یابد . در نتیجه بافت غده ای سینه حساسیت
menarch . در طولcarcinagens بیشتری دارد به
زنانی احتمال بالایی برای مبتلا شدن به سرطان سینه را دارند که در سنین پائین قاعده شده اند ( شروع
قاعدگی قبل از سن ۵۲سالگی
) یا دیر یائسه شده اند ( بعد از ۱۲سالگی ) و یا تولد اولین نوزادشان بعد از
۰۴سالگی بوده است
.
ماموگرافی تشخیصی
ماموگرافی تشخیصی چیست ؟
ماموگرافی تشخیصی یک رادیوگرافی از پستانهابرای رد یا تایید شکایات یا آبنرمالیهای پستان است که در
معاینات فیزیکی یا ماموگرافی معمولی تشخیص داده شده است . ماموگرافی تشخیصی از نظر تعداد نماهای
) ( viewگرفته شده با ماموگرافی معمولی متفاوت است از این نظر که تعداد نماها در ماموگرافی
تشخیصی بسیار بیشتر از ماموگرافی معمولی است ( در ماموگرافی معمولی فقط دو نما انجام میشود ) .
بنابراین ماموگرافی تشخیصی وقت و هزینه بیشتری در بر دارد
.
هدف ماموگرافی تشخیصی
هدف تشخیص دقیق سایز
( اندازه ) و موقعیت ( مکان ) آبنرمالیهای پستان و به تصویر کشیدن بافت
اطراف توده می باشد
.
در بسیاری از موارد ماموگرافی تشخیصی به تشخیص آبنرمالیهای خطرناکی که بسیار شبیه بافت غیر
کانسر هستند کمک می کند . وقتی تشخیص بین کانسر و غیر کانسر مقدور نباشد رادیولوژیست توصیه
می کند که بیمار ۰ماه بعد یک ماموگرافی معمولی به عمل آورد . اگر در ماموگرافی تشخیصی به وجود
آبنرمالی مشکوک شدیم ممکن است معاینات تکمیلی از پستانها مثل سونوگرافی یا بیوپسی توصیه شود .
بیوپسی تنها راه مطمئن برای تشخیص کانسر سینه در زنان است
.
چه نماهایی در ماموگرافی تشخیصی گرفته می شود
نماهای معمولی در ماموگرافی تشخیصی شامل نمای کرانیوکودال
) ،(CCنمای ابلیک لترال داخلی (
) MLO
و نماهای اضافه مورد نیاز برای موارد خاص . این نماها شامل نمای لترال داخلی ( LMبرای هر
طرف ) از طرفین به سمت مرکز ریه ،
chestو نمای داخلی خارجی MLاز مرکز ریه به سمت خارج ریه
بزرگنمایی نمای ،
CCو دیگر نماهای اختصاصی ماموگرافی مثل نماهای بزرگنمایی شده و کمپرس شده
می باشد
.
چه آبنرمالیهایی توسط ماموگرافی تشخیصی قابل تشخیص می باشد ؟
ماموگرافی موارد تشخیص متعددی دارد ، دو تا از مهمترین موارد : تشخیص کلیسفیکاسیونها و توده ها
Massesمی باشد . کلیسفیکاسیونها ذرات معدنی اضافی در بین نسوج پستان هستند که در کلیشه
ماموگرافی به صورت ذرات سفید فضاگیر دیده می شوند
. دونوع کلسیفیکاسیون وجود دارد:
-
۵ماکروکلیسفیکاسیون ، - ۲میکروکلیسفیکاسیون
:Massتجمعی از گروه سلولها که از بافت اطرافشان سخت تر ) ( densهستند.
: cyst
کیسه ای از مایع است که ممکن است به صورت massدر ماموگرافی دیده شود . ممکن است از
سونوگرافی برای تشخیص بین
cystو massهای مایع استفاده کنند.
کلیسیکاسیونها ، توده ها ، massesو دیگر مواردی که ممکن است در ماموگرام دیده شوند ؟
میکروکلیسفیکاسیونها : ذرات خیلی ریز( کمتر از
inch ۱۴/۵یا کسری از میلیمتر ) کلسیم در پستان
هستند . وقتی که تعداد زیادی از میکروکلیسفیکاسیونها در یک ناحیه دیده شوند احتمال یک کانسر
کوچک وجود دارد
. تقریباً نیمی از کانسرهای تشخیصی داده شده با ماموگرافی به صورت تجمعی از
میکروکلیسفیکاسیون ظاهر می شوند . میکروکلیسفیکاسیون ها مهمترین علامت مشترک در
کارسینومای
in situمجاری پستان می باشند . ( یک کانسر زود هنگام مجاری پستان ). تقریباً ۴۴۵
کارسینومای
in situمجاری پستان با میکروکلیسفیکاسیونها همراه هستند . میکروکلیسفیکاسیونها
همیشه نشان دهنده یا علامت کانسر نیستند . شکل و اندازه میکروکلیسفیکاسیون ها به رادیولوژیست
کمک می کند تا کانسر را تشخیص دهد
.
در بعضی از موارد کلیسفیکاسیون ها نشان می دهند که نیازی به بیوپسی وجود ندارد . در عوض ، پزشک
ممکن است یک ماموگرافی بعد از ۰ماه را توصیه کند . در بقیه موارد ، میکروکلیسفیکاسیون ها خیلی
مشکوک هستند و بیوپسی توصیه می شود . فقط حداکثر ۵۰۵از کلیسفیکاسیون های بیوپسی شده کانسر

هستند . رادیولوژیست ممکن است شکل کلیسفیکاسیون ها را به صورت pleomorphicیا
polymorphicدر ریپورت ماموگرافی گزارش کند .
ماکروکلیسفیکاسیونها:
ذرات سخت کلسیمی هستند که معمولاً با cystهای تغییر شکل یافته یا با نسوج مرده تغییر شکل یافته
پستان همراه هستند ، مثل عروق کلسیفیه شده قدیمی . ضایعات کهنه یا تورم ها . ماکروکلیسفیکاسیونها
معمولاً غیر کانسری هستند و بیوپسی توصیه نمی شود . ماکروکلیسفیکاسیونها در ۱۴۵در زنان بالای ۱۴
سال دیده می شوند
.
توده ها: masses
تغییر مهم دیگری که در ماموگرام دیده می شوند ، ) massesتوده ها ) هستند که ممکن است با یا بدون
کلیسفیکاسیون ها باشند
. یک توده یا massتجمعی از سلولها است که از بافت اطراف خود سخت تر
)(denseاست . یک کیست ) ( cystتجمع غیر سرطانی از مایع در پستان ممکن است به صورت یک
توده
massدر ماموگرام دیده شود . کیست cystنه در معاینات فیزیکی به تنهایی و نه در ماموگرافی به
تنهایی قابل تشخیص می باشد حتی اگر علائم مشخص کننده
cystوجود داشته باشد . برای اطمینان از
اینکه توده
cystاست سونوگرافی از پستان و Aspirationبا سوزن توصیه می شود . مثل تمام مواردی
که همراه با کلیسفیکاسیون هستند یک توده
massممکن است که به علت موارد کانسری یا غیر کانسری
باشد
.
بعضی از توده ها ممکن است با ماموگرافی های دوره ای تشخیص داده شوند در حالیکه برای بعضی دیگر از
توده ها ممکن است بیوپسی توصیه شود . شکل و اندازه و همچنین شکل لبه های توده )
) massبه
رادیولوژیست برای رد یا تائید کانسر کمک می کند . ماموگرافی های قبل بسیار موثرند و از بیوپسی های
غیر ضروری ممانعت به عمل می آورد . بنابراین به همراه داشتن ماموگرافی های قبل توسط بیمار خیلی
مهم است به خصوص اگر بیمار بخواهد از متد دیگری از ماموگرافی استفاده کند
.
:Density
بافت غده ای پستانها یا سفتی های پستانها به صورت مناطق سفید رنگ در فیلم ماموگرافی دیده می شوند
.
عموماً ، زنان جوان پستانهای سفت تری نسبت به زنان مسن تر دارند . در ماموگرافی سفتی های پستان به
سختی از میکروکلیسفیکاسیونها و دیگر توده ها قابل تشخیص می باشند ، زیرا آبنرمالهای پستان به صورت
مناطق سفید رنگ در ماموگرام دیده می شوند . بعد از یائسگی بافت غده ای پستانها توسط چربی جایگزین
می شوند به همین دلیل آبنرمالیها در ماموگرافی به آسانی قابل تشخیص می شوند بنابراین اکثر پزشکان
ماموگرافی سالانه رادیوگرافی قبل از سن ۰۴سالگی توصیه نمی کنند مگر اینکه احتمال کانسر پیشرفته در
آنان زیاد باشد
. قانوناً مراکز ماموگرافی باید یک گزارش دقیق از ماموگرافی در طی ۰۴روز از زمان
ماموگرافی به بیمار ارائه دهند . این گزارش یک کپی از ریپورت رادیولوژیست نیست ، بلکه یک مدرک
جداگانه ای است که به طور واضح وجود آبنرمالی و اطلاعات عمومی درباره آن را توضیح می دهد . خانمی
که مستقلاً خودش مراجعه کرده است باید همچنین یک کپی از ریپورت رادیولوژیست را دریافت کند . این
نامه همچنین لزوم تصویربرداری های تکمیلی یا بیوپسی را مشخص می کند . خانمها اگر این نامه به
دستشان نرسد باید با مرکز ماموگرافی تماس بگیرند
.
دیگر آزمایشات یا پروسه ها که ممکن است برای رد یا تائید آبنرمالیهای سینه انجام شود:
ماموگرافی به تنهایی نمی تواند تشخیص دهد که ضایعه آبنرمال کانسر است . اگر چه بعضی از آبنرمالیها
ممکن است
malignancyباشند .اگر ماموگرافی احتمال خیلی قوی کانسر را بدهد ، تصویربرداری
تکمیلی یا بیوپسی توصیه می شود .در بیوپسی پستان ، بافت برداشته شده از پستان در زیر میکروسکوپ
آزمایش می شود ، این تنها راه تشخیص قطعی کانسر پستان است . بین ۰۱۵تا ۸۴۵از بیوپسی ها غیر
کانسری هستند
.
دیگر آزمایشات تصویربرداری که ممکن است توصیه شوند شامل:
-
سونوگرافی : مخصوصاً برای تشخیص cystها از توده ها
- MRIپستان : مخصوصاً برای پستانهایی که با عمل زیبایی پرشده اند.) ( implant
-
بقیه آزمایشات مثل پزشکی هسته ای یا. T – scan
-
داکتوگرافی : یا گرافی از مجاری پستان که گاما galactographyخوانده میشود . که ماموگرافی با یک
ماده حاجب مخصوص است برای نشان دادن مجاری پستان . داکتوگرافی برای تشخیص علت آبنرمالیهای
نوک پستان و تشخیص
introductal papillomaبسیار با ارزش است.
نقش ماموگرافی در تشخیص زودرس سرطان پستان
امروزه با رشد و توسعه ماموگرافی های دیجیتال، سونوگرافی و ام آرآی ممکن است این پرسش
مطرح شود که آیا برای تشخیص زوردس سرطان پستان یا غربالگری این بیماری، می توان از این
روش ها به جای ماموگرافی معمول استفاده کرد؟ به نظر می رسد با این که تکنیک های جدید،
کیفیت تصویری بهتری در اختیارمان می گذارند و تشخیص دقیق تری را امکان پذیر می کنند،
هنوز نتوانسته اند جایگزین ماموگرافی سنتی شوند
.
ماموگرافی مجموعه ای از تصاویر رادیوگرافی اشعه ایکس به صورت دوبعدی و سیاه و سفید است.
ماموگرافی می تواند ناهنجاری های کوچکی در بافت پستان در حد نیم سانتی متر را مشخص کند. شما یا

پزشکتان توده پستانی را تا به اندازه ای دو برابر این حد، یعنی به اندازه یک نخود بزرگ، نرسیده باشد، نمی
توانید لمس کنید
.
اولین ماموگرافی به عنوان یک تصویر حد پایه به متخصص رادیولوژی کمک خواهد کرد تا با مقایسه
ماموگرافی بعدی با آن هر تغییر ایجاد شده را تشخیص دهد. یکی از چیزهایی که متخصص رادیولوژی در
ماموگرافی به دنبال آن می گردد، «میکروکلسیفیکاسیون» ذرات ریز رسوب کلسیم است که به صورت نقاط
سفید رنگ کوچک در عکس خود را نشان می دهند
.
منشاء ایجاد این ذرات نامعلوم است. این رسوبات کلسیمی به کلسیمی که از راه خوردن، نوشیدن یا مکمل
های غذایی دریافت می کنید، ربطی ندارد. ۸۴درصد این ذرات ریز کلسیمی بی خطر هستند و در مواردی
ممکن است نشانه سرطان پستان باشند. متخصص رادیولوژی بسته به نوع و الگوی این ذرات کلسیمی
ممکن است تشخیص دهد که لازم است نمونه برداری بافتی انجام شود، تصاویر رادیوگرافی با بزرگنمایی
بیشتر اضافی برداشته شود یا ماموگرافی تکرار شود
.
ماموگرافی چه چیزی را نشان می دهد؟
در ماموگرافی، چربی به رنگ خاکستری دیده می شود، بافت پستانی که متراکم تر است، سفید به نظر می
رسد. ذرات ریز کلسیمی و وتوده های خوش خیم یا غیرسرطانی و نیز توده های بدخیم یا سرطانی نیز
سفید دیده می شوند. ناهنجاری ها در ماموگرافی های زنان سالمندتر و بعد از سن یائسگی را آسان تر می
توان تشخیص داد زیرا پستان های آنها عمدتا از چربی تشکیل شده است، در نتیجه یک توده خوش خیم یا
بدخیم که سفید رنگ است را در زمینه خاکستری مربوط به بافت چربی، به راحتی می توان شناسایی کرد
.
برای داوری در این مورد که توده کشف شده بدخیم است یا نه، متخصص رادیولوژی ظاهر آن را بررسی می
کند. برای مثال اگر ذرات ریز کلسیمی در سراسر پستان مشاهده شوند، احتمال بیشتری دارد که خوش
خیم باشند در حالی که ذرات کلسیمی که ریز و در یک جا متمرکز هستند، با احتمال بیشتری ممکن
است سرطانی باشند
.
کیست های خوش خیم معمولا گرد و با دیواره های صاف هستند، در حالی که تومورهای سرطانی لبه های
دندانه دار دارند. متخصصان رادیولوژی اغلب از سونوگرافی برای تشخیص اینکه توده کشف شده کیستی و
بنابراین خوش خیم است یا نه، استفاده می کنند. در مجموع اغلب ناهنجاری هایی که در ماموگرافی ها
دیده می شوند، نهایتا خوش خیم از آب در می آیند
.
ماموگرافی دیجیتال
در ماموگرافی دیجیتال، تصویر به صورت یک فایل دیجیتال کامپیوتری ذخیره می شود و نه روی فیلم
رادیوگرافی. این تکنولوژی سودمندی های عملی مهمی نسبت به ماموگرافی معمولی دارد. از آنجایی که
تصویر اشعه ایکس به صورت دیجیتال ذخیره می شود، متخصص رادیولوژی می تواند روی تصویر زوم کند
تا آن را بزرگ کند یا می تواند سایه روشن تصویر را به نحوی تنظیم کند که ناهنجاری هایی که به صورت
معمول دیده نمی شدند، آشکار شوند
.
تصاویر ماموگرافی دیجیتال را می توان روی دیسک ثبت کرد. این امر ذخیره کردن آنها را آسان و
دسترسی بعدی به آنها را تسهیل می کند. تصویر دیجیتال را می توان در هر پایانه کامپیوتری در هر کجای
مرکز درمانی دید و برای مشاوره گرفتن به مراکز درمانی دیگر هم فرستاد. تصاویر دیجیتال پستان در کمتر
از ۵۴ثانیه آماده می شوند، در حالی که ماموگرافی معمول با استفاده از فیلم اشعه ایکس ۱تا ۵۴دقیقه
زمان می برد
.
ماموگرافی سه بعدی
یک روش جدید برای تصویربرداری از پستان به نام «توموسنتز دیجیتال» در سال های اخیر به وجود آمده
و تحت بررسی بوده است، در این روش از چند زاویه مختلف از پستان تصویربرداری می شود. در نتیجه به
جای یک تصویر منفرد، مجموعه تصاویری از سطح مقطع های پستان به دست می آید و در کامپیوتر می
توان این تصاویر را به صورت سه بعدی شبیه سازی کرد. این تکنیک با رفع کردن مشکل روی هم افتادن
ساختارهای پستان که ممکن است سرطان را مخفی کنند، امکان تشخیص ضایعات پستان را افزایش می
دهد. این شیوه در عین حال احتمال نتایج مثبت کاذب را کاهش می دهد
.
شناسایی با کمک کامپیوتر
متخصصان رادیولوژی از شناسایی به کمک کامپیوتر بعد از انجام ماموگرافی استفاده می کنند تا مناطق
دچار مشکل در پستان را دقیق تر تشخیص دهند. این سیستم ها معمولا از نرم افزارهای پیچیده
کامپیوتری استفاده می کنند که می توانند الگوهایی که اغلب با سرطان همراه اند را تشخیص دهند و با
هشدار دادن به متخصص رادیولوژی او را وادارند که نگاه دقیق تری به آن قسمت بیندازد
.
استفاده از این کمک تشخیصی کامپیوتری نیاز به آن دارد که ابتدا تصویر ماموگرافی به صورت دیجیتال
درآمده باشد. تشخیص به کمک کامپیوتر پیدا کردن محل های ذرات کلسیمی و مکان یابی توده ها به
همان اندازه چشم انسان خوب عمل می کند. پژوهش ها نشان داده اند سیستم های تشخیص با کامپیوتر
میزان تکرار ماموگرافی و نمونه برداری بافتی را افزوده اند و نهایتا احتمال شناسایی سرطان پستان را تا ۲۴
درصد افزایش داده اند
.
بررسی با ام آرآی
تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (ام آرآی) با ایجاد یک حوزه قوی مغناطیسی تصاویری از بدن ایجاد می
کند. در هنگام انجام ام آرآی پستان، بیمار باید به شکم روی میز اسکن بخوابد. ممکن است از تزریق ماده
حاجب به جریان خون استفاده شود
.
ماده حاجب شبکه رگ های پستان و به خصوص تشکیل رگ های خونی غیرطبیعی را که مشخصه سرطان
ها است، نشان می دهد. هر دو پستان را می توان در یک بار تصویربرداری کرد. ام آرآی ترکیب بافت نرم و
محتوای مایع آن را نشان می دهد و بنابراین می تواند تومورها را به خوبی شناسایی کند اما نمی تواند محل
های رسوب کلسیم را نشان دهد
.
بنابراین ام آرآی در ترکیب با ماموگرافی و سونوگرافی می تواند به شناسایی توده های پستانی در زنانی که
ایمپلنت سیلیکونی کار گذاشته اند، شناسایی عود سرطان پس از شیمی درمانی و بررسی پستان های با
بافت متراکم در ماموگرافی هایی که نتیجه قطعی به دست نداده اند، مورد استفاده قرار گیرد. ام آرآی
همچنین ممکن است برای بررسی زنانی که در معرض خطر بالای سرطان پستان هستند، به کار رود
.
اما در زنانی که در گروه پرخطر برای سرطان پستان قرار ندارند، ام آرآی توصیه نمی شود. ام آرآی نیز
مانند ماموگرافی به طور قطعی نمی تواند میان یک توده سرطانی و یک کیست خوش خیم فرق بگذارد،
بنابراین ممکن است به اشتباه در محلی از پستان وجود سرطان را تشخیص دهد که اصطلاحا به آن نتیجه
«مثبت کاذب» می گویند
.
ماموگرافی هنوز مفید است
با وجود مشکلاتی که ماموگرافی در تشخیص درست سرطان پستان دارد، هنوز بهترین ابزار برای تشخیص
سرطان پستان در مراحل اولیه آن است. کیفیت ماموگرافی هایی که امروزه گرفته می شوند، به طور قابل
توجهی بهبود پیدا کرده اند و میزان اشعه ای که برای گرفتن آنها به کار می رود کاهش یافته است. انجام
ماموگرافی های منظم از زنان توانسته از مرگ های ناشی از سرطان های پستان در بسیاری از کشورها
بکاهد
.
نظر کارشناس
اگر صبر کنیم تا سرطان پستان به قدری بزرگ شود که با دست قابل لمس باشد کمی دیر و درمان آن
دشوار است. ثابت شده است که انجام غربالگری با ماموگرافی باعث کاهش میزان مرگ و میر ناشی از

سرطان پستان می شود زیرا ماموگرافی می تواند سرطان پستان را قبل از اینکه قابل لمس باشد تشخیص
دهد
.
امروزه توصیه می شود که در سن ۰۴تا ۱۴سالگی هر یک تا دو سال یک بار بسته به نظر پزشک و پس از
۱۴سالگی هر سال یک بار ماموگرافی انجام شود. البته معمولا برای افراد زیر ۰۱سال ماموگرافی توصیه
نمی شود زیرا اشعه می تواند بر بافت پستان تاثیر سوء داشته و فقط در مواقع کاملا ضروری و با نظر
پزشک انجام می شود
.
شیوه انجام ماموگرافی به این نحو است که فرد در مقابل دستگاه ماموگرافی می ایستد و پستان بین دو
صفحه قرار می گیرد و کمی فشرده می شود و سپس اشعه
xبه بافت پستان تابانده شده و تصویر حاصله
روی فیلم ماموگرافی ثبت می شود. از هر پستان دو عکس گرفته می شود که یکی با فشردن پستان به
صورت افقی و دیگری با فشردن پستان به صورت عمودی به دست می آید
.
ممکن است فرد کمی احساس درد کند اما این درد و فشار کوتاه مدت و تنها برای چند ثانیه است. زمان
لازم برای انجام ماموگرافی بیشتر از ۲۴دقیقه نیست و حتما خانم ها باید مطمئن باشند که باردار نیستند.
در صورتی که خانمی دچار درد و حساسیت پستان نزدیک عادت ماهیانه باشد توصیه می شود در یک
هفته قبل از عادت ماهیانه برای انجام ماموگرافی مراجعه نکند
.
همچنین وقتی برای ماموگرافی مراجعه می کنید از اسپری یا لوسیون های ضدعرق یا پودر تالک در زیر
بغل یا روی پستان استفاده نکنید زیرا آثار ناشی از آن به صورت رسوب کلسیم (میکروکلسیفیکاسیون) در
عکس ماموگرافی دیده شده و پزشک را به اشتباه می اندازد. اگر پروتز در سینه دارید حتما به تکنسین
رادیولوژی اطلاع دهید تا تکنسین از روش مناسب استفاده کند.در هنگام ماموگرافی حتما عکس های
ماموگرافی قبلی را همراه داشته باشید زیرا برای تشخیص قطعی، مقایسه ماموگرافی با عکس های قبلی
لازم است
.پیشرفت اخیر در زمینه ماموگرافی، ابداع ماموگرافی دیجیتال است.
روش انجام ماموگرافی دیجیتال مانند ماموگرافی معمولی است با این تفاوت که عکس حاصله به جای فیلم،
روی کامپیوتر ثبت می شود و سپس قابل انتقال به روی فیلم است. از دیگر روش های جدید برای
تصویربرداری از بافت پستان، ام.آر.آی است. ام.آر.آی روش گرانی است و به آسانی ماموگرافی در دسترس
نیست و برای همه افراد هم توصیه نمی شود
.تنها افرادی که سابقه خانوادگی شدیدا مثبت سرطان پستان
دارند یا مبتلا به انواع ارثی سرطان پستان هستند یا سابقه تابش اشعه به قفسه سینه در دوران جوانی را
دارند و در پیگیری های سرطان پستان از این روش استفاده می شود
.